Blog > Komentarze do wpisu

Polsko-katolickie Towarzystwo"OŚWIATA"

""Dnia 14 stycznia 1894r.zebrała się na sali pana Szmaglińskiego znaczna liczba obywateli z Łęga i okolic w celu założenia Towarzystwa. Zebraniu przewodniczył pan Teodor Pestka ,który powołał do pióra pana Szmaglińskiego z Czerska ,na ławników zaś panów Lipskiego i Pawła Bruskiego {organistę}z Łęga.

"Przewodniczący wygłosił naukę na temat potrzeby stworzenia Towarzystwa .Przeczytał potem ustawy, na które zebrani jednogłośnie się zgodzili. Zaczem przystąpiono do oboru zarządu stałego. Przez aklamację wybrano pana Czarnowskiego z Zawady na przewodniczącego ,Teodora Pestkę na sekretarza ,Józwa Wąsa na skarbnika, W Lipskiego na bibliotekarza a Filipa Giełdona i Paweł Kamińskiego na ławników. Powyżej obrani panowie przyjęli urząd i zarząd się skompletował. Towarzystwo przyjęło nazwę "Oświata"

Tak powstanie "Oświaty" w Łęgu relacjonował w swych "Nowościach Łęskich" kronice i relacjach do gazety Józef Kujawski. Według niego:" następnie pan Kurowski z Czerska wstąpił zachęcając do wspólnej pracy i zgody Pan organista Bruski poinformował zebranych co do śpiewu pieśni które miały stać się jednym z punktów zebrań. Następnie przystąpiono do zapisywania członków. Pierwszego dnia przystąpiło do Towarzystwa 52 polaków. Jako cele "Oświaty "wyznaczono wspólną naukę{historii ,tradycji, ekonomi, nowości technicznych],wzajemną pomoc[szczególnie wobec zaborcy],ćwiczeni śpiewu{z uwzględnieniem pieśni religijnych i patriotycznych}i towarzyskie zabawy {dla rozrywki i konsolidacji} Zebrania zwyczajne miały odbywać się raz w miesiącu w niedzielę po 15 o 16,30 a ćwiczenia śpiewu polsko-katolickiego co niedziela o 16,30.

"Biblioteka i czytelnia na miejscu"... "Zabawy zaś od czasu do czasu"... "Zebrania walne ustalono na 3 niedziele stycznia o 15.Pierwsze zwyczajne zebrani odbyło się 18 lutego1894r.Śpiewano "Hej Mazury hejże ha" i "Lulkę "Wygłoszono odczyt o gospodarstwie i oszczędności i potrzebie jedności w działaniach. "Nasze Towarzystwo ma już 66 członków "-pisał Kujawski

" i mam nadzieję ,że przystąpi więcej osób ,bo w Łęg i okolica liczy przeszło 4 tysiące rodaków, na których śmiało można liczyć. Mam nadzieję ,że naszemu Towarzystwu "Oświata" Bóg Wszechmogący błogosławieństwa użyczy a dobrzy ludzie popierać je będą swą życzliwością ".

Po roku 20 stycznia 1895 odbyło się pierwsze walne zebranie Towarzystwa .Zarząd zdał relację z relację z działania .W bibliotece było 200 książek i abonowano czasopisma "Światło" -przewodnik gospodarczy ,"Historia biblijna" i "Misje katolickie" .Liczba członków wzrosła do 99.Towarzystwo miało też swój własny lokal u pana Pestki. Śpiewano "Bracia rocznica", "Krakowiak na Wawel" Z dymem pożarów" i "Podróż na Sybir"

"Pan Klaman objaśniał znaczenie obrazu sprawionego na rocznicę, zakupionej za 25 marek reprodukcji "Polonii" Jana Styki Wiersze deklamowali panowie Sikorski ,Kujawski, Lipscy, Osowski i Józef Sowiński z Łęga ,Osowski z Klonówki i Sampławski z Zawady. Także zaszczycił swą obecnością zebranych czcigodny ks. proboszcz Augustyn Worzałła "

.W innym miejscu wspomina się o "W" "z gości który zabrał głos dziękując za tak niespodziewanie dobre wykonanie pieśni śpiewakom i wszystkim deklamatorom zachęcając do dalszej wspólnej pracy".

Tą konspirację z nazwiskiem łatwo wytłumaczyć bo łężanie pamiętali doskonale szykany i brak kapłana w latach 1882-86.Ks. Augustyn wspierał wszystkie działania Towarzystwa ale nie wysuwał się na pierwszy plan. Z relacji Tadeusza Pestki też wiemy że nie o wszystkim mógł on pisać. Na zakończenie tego spotkania 4 dziewczęta za harfą odśpiewały "Dobranoc" i zebranie zakończono. 

Ze stycznia 1896 mamy wiadomości że: odbędzie się przedstawienie amatorski na które zezwolenia nie dawały władze od listopada lecz w końcu dopięto swego i wystawiono Danielewskiego "Wisło moja i Ujejskiego "Chorał "

Spis mieszkańców z 2 grudnia 1895 wykazał w łęgu 2035 mieszkańców.

29 czerwca Towarzystwo urządziło wycieczkę na zabawę do Czerska. Uczestniczyło w niej 200 mieszkańców Łęga jadąc na wozach i bryczkach przyozdobionych zielenią. Zabawa była tylko "przykrywką" dla zjazdu Towarzystw z Czerska ,Śliwic, Łęga, Tucholi i Starogardu .Przemawiał do zebranych Ignacy Kliński z Kłodni znany działacz polityczny i społeczny.

{jego materiały o ks. Worzale posłużyły J. Karnawsikemu do napisania utworu "Worzałowe żece" jednej z częsci "Sowizdrzół u Krebanów"}Towarzystwo było też przeciwwagą dla niemieckiego "Krigerverajn" organizacji kombatantów która przyjmowała też polaków ale w celu wynarodowienia tępiąc wszelkie przejawy polskości. W łęgu określano ich mianem "najserdeczniejszych".

W lipcu 1909r.Towarzystwo pod zmieniona nazwą Towarzystwa Ludowego "Oświata i Oszczędność" {od 1898r.} obchodziło swoje 15-lecie.Program obchodów obejmował wystawienie obrazu dramatycznego, ludowego w sześciu odsłonach "Genowefa" .Dalsze losy Towarzystwa giną niestety w "mrokach dziejów" .Jedynym zachowanym do dziś śladem jest skrzynia na sztandar przechowywana we Wdzydzkim skansenie w dawnej szkole.


Na podstawie "Nowości Łęskich"Józefa Kujawskiego


poniedziałek, 16 stycznia 2006, zbyneks1

Polecane wpisy

  • "Teatralny Łąg"

    Wszedłem do naszego Ośrodka Kultury i natrafiłem na spektakl młodzieżowej, czerskiej Grupy M która prezentowała młodym widzom spektakl zatytułowany „Wielk

  • Teodora Kropidłowska

    Dziś parę słów o całkowicie zapomnianej ,u nas ,postaci o znanym i dziś w Łęgu nazwisku: Teodora Kropidłowska urodziła się w Łęgu dnia 28 lutego 1879 roku jako

  • Śp. Ks. Jan Ziemkowski (1874-1934)

    Ks. Jan Ziemkowski urodził się 27 lipca 1874 roku w Kurzętniku powiecie lubawskim w rdzinie mistrza szewskiego Franciszka i Wiktorii z Romanowskich. Po wczesnej

Komentarze
2006/01/16 00:52:26
ciekawy blog :)
zapraszam do siebie
cares.blox