Blog > Komentarze do wpisu

15 luty 1859.

Jeśli ktoś uważa że siedzenie na Facebooku to strata czasu to mam dla niego dowód obalający tą tezę. Właśnie przeglądałem wpisy na tym komunikatorze gdy wpadłem na stronę Sołectwo Rytel i wpis o rytelskm proboszczu ks. Kowalkowskim. Znając już wcześniej tą postać postanowiłem w wyszukiwarce odnaleźć inne hasła z nim związane. Wzbogaciło to moją wiedzę o nieznane elementy z Jego życiorysu ale ostatecznie doprowadziło do „Słownika geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich „

 

 

 

 

 

źródło skanu:By ICM UW - http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/3, CC BY 3.0, https://comons.wikimedia.org/w/index.php?curid=4454535

 

Epokowego,wielotomowego dzieła wydanego w 1880 roku. A skoro tak to był już tylko krok aby poszukać w nim Łęga. Znając jednak zmienność nazwy ostatecznie znalazłem Łąg pod hasłem Łęg (Łęk) i tam przeczytałem:

 

"Łęg al.(alias) Łęk (Kętrz.)(?) niem. Long ,Langer w dokumentach krzyżackich Schonhain , 3 miejscowości w pobliżu siebie leżące ,powiat chojnicki ,nad rz. Czarna Woda, przy bitym trakcie chojnicko- starogardzkim , blisko granicy pow. starogardzkiego ,w lesistej i piaszczystej okolicy , w ćwierć mili od st.kol.żel. Czarna Woda, Par. i szkoła Łęg, poczta i st.kol.żel w Czersku, a) właśc.ws.paraf.obszarów zajmuje mr.4349,bud. 329, dm.134, kat.1025, ew.61;b) osada obszaru liczy mr.1461, bud.72 dm.28,kat 203, ew.8,c) dobra liczą obszar mr.1028,bud. 8,dm.3, kat.9, ew. 43, Mino piaszczystej,mało urodzajnej gleby, wśród puszczy tucholskiej, osada ta oddawna się znajdowała. Świadczy o tem między innemi,wydobyty w pobliskich błotach miecz prastary,o klindze bez rękojeści,który w muzeum towarz. nauk.w Toruniu jest złożony. Takrze też przechowuje się dotąd w ustach ludu legenda stara o początku kościoła tutejszego i objawieniu Matki Bożej. Było to,tak mówią, w onych dawnych czasach kiedy skutkiem trzebienia lasów ws. nasza coraz bardziej się rozprzestrzeniała . A mieszkańcy także koścułek wybudować sobie umyślili. Funadmenta już wznieśli ,gdzie teraz są ogrody. Ale tam jednak nie stanął dla woli Bożej. Bo człowiek właśnie jechał w parę wołów po drzewo kościoła: wtem gdy się przybliżył niedaleko za wsią ,do tego miejsca ,gdzie stały lipy wiekowe,ujrzał nad lipą obraz Matki Boskiej, dokoła jasnością opromieniony. Przenieśli wtedy z wielkim uszanowaniem obraz na miejsce rozpoczętej budowy kościoła. Ale ,o dziwo zawsze na powrót ,po kilkokroć napowrót nad oną lipa się pokazywał ,aż nareszcie w owym miejscu przy lipach kościół wznieśli. Dotąd jeszcze niejakie szczątki po onej lipie się zachowały w wielkim ołtarzu ,a obraz Matki Boskiej wciąż jeszcze cudami słynący ,na tej lipie dawnej był umieszczony. Ob. Obrazy cudowne w diec. chełmińskiej str.102.Jak widać z przywilejów ws. Ł. była od dawna własnością prywatną jednego czy kilku panów. R.1354 Wojciech Doring i stryj jego Paweł Newicz wystawiają przywilej Tomaszowi i Hermanowi sołtysom ,na obsadzenie 60 włók we wsi swojej Ł.(Schonhain) Z tych 6 włók przypadło na sołectwo , od innych dawać nam będą czynsz po 15 skot. i po 2 kury, nadto kościołowi i biskupowi uczynią co się należy. Sołtys otrzymał nadto trzeci grosz ze sądów i od starej karczmy trzeci dziel. A gdyby młyn był budowany maja otrzymać czwartą miarę , a gdyby jaz był urządzony,trzecia noc będą mieli wolną. A w tej wsi odbędzie się raz albo dwa razy msza św. śpiewana. A gdyby się zapomogli wolno im i plebana trzymać przy kościele. R.1385  Rudiger von Elner komtur tucholski ze względu na wielki niedostatek w polach niepożytecznych i błotach ,jakie posiadają , zapisuje mieszkańcom wsi Ł. Nowych 5 włók na użytek, za to listy rozwozić na będą na miejsca im wskazane. Czego jeśliby się czynić wzbraniali także i włóki będą im odjęte.Za polskich czasów Ł. należał do dóbr star. Tucholskiego : lust tegoż sstwa z r.1664 donosi: Wieś Ł. liczy włók 40 , z tych sołtyskich jest 4 ,wybraniecka 1, kościelne 4 ,lemańskich 6, gburska 1,czynszu społem dają zł. 39. Sołtys łęski, 3 lemanów,4 karczmarzy, i 2 orodn. zobowiązani było po tygodniu z innymi podług kolei w całym roku pełnić straż leśną w puszczy i barci leśnej. O stanie parafi łęskiej dowiadujemy się z dyec.szemat. Str.291.Parafia Łęg w dekan. Tucholskim liczy dusz 2477 .Kościół tytułu Narodz.N.M.P patronatu rządowego, nie wiadomo kiedy fundowany albo konsekrowany ,przez długie czasy należał jako filialny do Czerska. W r. 1859,najwięcej za staraniem sufragana chełmińskiego Jerzego Jeszke na powrót odłączony , i parafia osobna łęska utworzona dekretem z d.15 lutego. Szpitala nie masz przy tym kościele, bractwo istnieje różańcowe od r. 1757,trzeźwości od r.1860.Prob.Teod.Gutmann. Wsie paref. Łęg wś. Ł. Osada, Ł. dobra, Lipki, Kęsza, Przyjaźń , Stare Prusy ,Nowe Prusy, Złe mięso (pow. chojnicki) Gotthelp (?) Zawada, Klonówka, Wieck, Złe mięso (pow. starogardzki) Jastrzębie, Zimne zdroje, Lubiki, Kłaniny, Czarna woda, Szkoła katol. w Łęgu 2 kl. dzieci katol.240 ( pierwszy nauczyciel jest tu zarazem organistą) w Kłaninach 52 dz. katol. i w nowo utworzonej w Lubikach dz. katol. (?) Ob. G.Ossowski .Mapa archol. Prus zachod.str. 106 , Dregera Odpisy w arch.w Pelplinie str.122 ,Odpisy przywil. star. tuchol. W Belnie str. 52 i 53.”

 

Wynika z tego że już w poniedziałek będziemy obchodzić 157 lat ponownej samodzielności naszego kościoła jako parafii.

Źródło:

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskichTom V ›strona 655/656

 

 

 

 https://drive.google.com/file/d/0B1XtY6vcPCo_VWdiLXFXX2NyWGs/view?usp=sharing

 



 



 

 



środa, 10 lutego 2016, zbyneks1

Polecane wpisy

  • "Teatralny Łąg"

    Wszedłem do naszego Ośrodka Kultury i natrafiłem na spektakl młodzieżowej, czerskiej Grupy M która prezentowała młodym widzom spektakl zatytułowany „Wielk

  • Teodora Kropidłowska

    Dziś parę słów o całkowicie zapomnianej ,u nas ,postaci o znanym i dziś w Łęgu nazwisku: Teodora Kropidłowska urodziła się w Łęgu dnia 28 lutego 1879 roku jako

  • Złe Mięso

    Miejscowość notowana była w formie niemieckiej w 1480 jako Boszfleyth, w 1495 jako Bösem fleisch. Polskie nazwy pojawiają się w 1585 (Liemieszo) i 1664 (Złe Mię